با ما ارتباط برقرار کن

هنر و سلامت

تولد موضوعی به نام “موسیقی‌ درمانی”

منتشر شده

روی

مجله دوستم | هنر و سلامت

موسیقی درمانی، یکی از مباحث نوظهور در زمینه ی پزشکی و درمانی است. البته این رشته هنوز در ایران فراگیری زیادی نداشته است؛ اما در جهان، موسیقی درمانی در حال گذر از دوران تولد و طی کردن دوران رشد می‌باشد. 

در این مقاله که قسمتی از ترجمه ی اختصاصی  از کتاب راهنمای جامع موسیقی است، به موضوع موسیقی درمانی می پردازیم. موسیقی درمان ها، به مدل های علمی برای درک کارکرد مکانیزم های مختلف بر روی مغز افرادی که دارای ناتوانی هستند و یا کسانی که از آسیب های وارده به مغز و یا سایر وضعیت های مرتبط با آن رنج می‌برند، احتیاج دارند. برای حرکت به سمت این مسیر و یافتن این مدل ها، ابتدا پیش زمینه ی تاریخی موضوع را بررسی می‌کنیم.

 نیاز به مدل های علمی برای موسیقی درمانی

در طی جنگ جهانی دوّم، بیمارستان ها موسیقی‌دان هایی را برای ارتقای روحیه‌ی سربازان استخدام می‌کردند. تلاش در این زمینه، برای کمک به سربازان در بهبود تعاملات اجتماعی آن ها، حمایت از روحیات و احساساتشان و ترویج حس خوب بودن در عموم افراد بود. به دنبال این موضوع، موسیقی درمانی وارد عرصه ی علوم اجتماعی شد؛ این رشته، یک ساختار وابسته به علوم اجتماعی دارد که در آن، موسیقی به دلیل تاثیر آن بر روی عملکرد احساسی و اجتماعی افراد، موضوعی ارزشمند می‌باشد.

کسانی که در زمان تولد موسیقی درمانی، بر روی سربازان کار می‌کردند، واکنش های مثبتی از سمت سربازان دریافت می‌نمودند؛ اما خود نیز نمی‌دانستند که چرا کار آن ها باعث دریافت نتیجه ی مثبت می‌شود. در نتیجه، این حرفه ی نوپا، با اهداف ضعیف و عدم وجود یک پایه ی علمی شروع به توسعه و فراگیری نمود. در طی چند دهه ی بعد نیز موسیقی درمان ها اغلب از تئوری هایی که نشات گرفته از اصول دیگری بودند، برای توضیح فعالیت هایشان در زمینه ی موسیقی درمانی استفاده می‌کردند.

نظریه های رایجی در این دوران- در بر گیرنده ی رویکرد های رفتاری، روانکاوی و انسانی، در ادبیات این موضوع وجود دارد. مدل هایی که اغلب از اصول موجود در زمینه های دیگر ترویج یافتند، فعالیت های موسیقی در زمینه ی پزشکی را موثر تلقی می‌نمودند، اما فاقد یک سری اطلاعات اصلی درباره ی حدود عملکرد موسیقی و کارکرد آن در دراز مدت بودند. برای مثال، هیچ یک از این تئوری ها تکنیک های استانداردی را برای عملکرد در حوزه ی موسیقی درمانی بیان نمی‌کنند. علاوه بر این، رویکرد رفتاری و به خصوص رویکرد روان کاوی، در درجه ی اول تمایل به تمرکز بر روی یک نتایج روانکاوی معینی دارد که سایر نتیجه ها را نادیده می‌گیرد. مثلا از تاثیر این حوزه ی درمانی بر روی گفتار و توسعه ی زبانی، پرورش حافظه و یا ترمیم توانایی های حرکتی غافل می‌شود.

در نهایت می‌توان گفت این سه رویکرد یا نظریه – رفتاری، روانکاوی و انسانی- فاقد توضیحات علمی کامل در مورد مکانیزم موسیقی درمانی هستند. هیچ یک از این مدل ها به طور واضح نقش موسیقی را در تغییر رفتار انسان توضیح نمی‌دهد. در نتیجه، این تئوری ها پایه ی جامع و محکمی برای تحقیق و کار در این زمینه ی درمانی ارائه نمی‌دهند. مسلما بدون این اطلاعات، افرادی که در این حوزه مایل به کار و یادگیری می‌باشند، مجبورند در هر جلسه ی درمان، به دوباره کاری هایی بپردازند و برای پاسخگویی در مورد نتایج قابل اطمینان برای بیماران خود، ممکن است دچار جر و بحث با بیماران شوند.

ادامه ی خواندن
برای ارسال دیدگاه کلیک کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آگهی

هنر و سلامت

بیماری آلزایمر و تاثیر موسیقی بر روی آن – بهبود تدریجی بیمار

منتشر شده

روی

به وسیله

مجله دوستم | هنر و سلامت

در این مقاله ی کوتاه، به بررسی تاثیر موسیقی بر روی فردی که دچار بیماری آلزایمر است می‌پردازیم. نهایتا بیان می‌شود که موسیقی باعث فعال شدن بخش احساسات و همچنین حافظه در مغز می‌شود که بهبود علائم بیماری آلزایمر را در پی خواهد داشت.

اکثر مردم با نشانه ها وعلائم ضعف حافظه و اختلال عملکرد آن، به خصوص بیماری آلزایمر تا حدی آشنا هستند. گیج بودن، عدم توانایی در شناختن خود و یا افراد دور و بر و همچنین ضعف روحی و بی علاقگی نسبت به پیرامون از جمله نشانه های آلزایمر هستند. این بیماری برای خانواده ی فرد بیمار نیز بسیار دشوار است. در صورت پیشرفت بیماری، فرد حتی بهترین و نزدیک ترین دوست خود و اعضای خانواده اش را نیز نمی‌شناسد.

اما آیا راهی برای از بین بردن یا خفیف کردن علائم بیماری آلزایمر، که در بالا عنوان شد وجود دارد؟ به نظر می‌رسد راهی وجود دارد داشته باشد: موسیقی. موسیقی با مغز ما تعاملی بسیار قوی ایجاد می‌کند. تقریبا همه ی قسمت های مغز، توسط موسیقی فعال می‌شوند. موسیقی بر ابعاد دیگری هم تاثیر دارد؛ مثلا تاثیر موسیقی بر احساسات و توانایی یادگیری ما را می‌توان ذکر کرد. نورولوژیستی به نام اُلیور در کتاب خود تحت عنوان عشق به موسیقی (Musicophilia)، درباره ی مردی نوشته است که بیماری آلزایمر پیشرفته داشته است. به طوری که تقریبا هیچ چیز را به یاد نمی‌آورده است. نه جایی را که زندگی می‌کرده می‌شناخته، نه به یاد می‌آورده زندگی خودش را چه طور می‌گذرانده است و نه حتی نحوه ی لباس پوشیدن و کارهای اینچنینی را به یاد می‌آورده است. اما او تقریبا همه ی آهنگ هایی را که زمانی می‌خوانده است، به یاد داشت. او حتی قادر بود همچنان در یک کنسرت شرکت کند و آواز بخواند، در حالی که راه رسیدن به کنسرت را نمی‌توانست به حافظه بسپارد! این موضوع بسیار جالبی است که موسیقی حتی با گذشت چندین سال، در ذهن فردی که به آزایمر پیشرفته مبتلا بود هنوز وجود داشت و از ذهن وی پاک نشده بود.

موسیقی، می‌تواند حتی باعث بهبود در علائم بیماری آلزایمر شود. اُلیور در کتاب خود، همچنین داستان واقعی درباره ی زنی را روایت می‌کند که او نیز از آلزایمر شدید رنج می‌برده است. او تمام طول روز را روی مبل می‌نشست و تلویزیون تماشا می‌کرد. یک روز، یک از اعضای خانواده اش کانال تلویزیونیِ موسیقی کلاسیک را گذاشت. ۲۴ ساعت بعد، نشانه های بهبودی ظاهر شد؛ به طوری که فرد بیمار از روی مبل برخاست و تمایل نشان داد تا با خانواده اش شام بخورد و شروع به تعامل با دیگران کرد و به پیرامون خود توجه بیشتری نشان داد.

موسیقی چگونه باعث بهبود بیماری آلزایمر می‌شود؟

شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که مشغول انجام کارهای روزمره ی خود هستید و ناگهان چیزی به یاد شما می‌آید به طوری که ظاهرا هیچ تشابهی با کاری که شما در حال انجام آن بودید ندارد! حقیقت این است که مغز شما، تشابهی هر چند کوچک بین این دو – کاری که در حال انجام آن هستید و چیزی که در آن لحظه ناگهان به ذهن شما خطور می‌کند – پیدا کرده است. موسیقی هم تقریبا همین گونه عمل می‌کند.

دو ناحیه ی ساختاریِ مغز که شدیدا به موسیقی واکنش نشان می‌دهد، ناحیه هایی هستند که به احساسات و همچنین حافظه ی فرد مرتبطند.

آهنگ های قدیمی، می‌توانند یادآور خاطرات و احساساتی باشد که فرد در گذشته با آن آهنگ داشته است. قسمت حافظه و احساسات مغز، با گذاشتن آهنگی که او قبلا و در دورانی که سالم بوده است گوش می‌داده، فعال می‌شود و این موضوع باعث به یاد آوری و بهبود بیماری آلزایمر در فرد بیمار می‌گردد. اُلیور در کتابش بیان می‌کند که گذاشتن آهنگ برای فرد بیمار، ممکن است به یاد او آورد که در چه زمانی برای اولین بار به آن آهنگ گوش داده است و در نتیجه آن قسمت از مغز وی فعال شود. علاوه بر فعال تر شدن حافظه ی فرد، موسیقی باعث برانگیخته شدن احساسات او نیز می‌شود؛ به طوری که احساس شادی بیشتری کرده و تمایل بیشتری به ارتباط و تعامل با محیط و افراد از خود نشان می‌دهد.

لازم است ذکر شود که فرد بیمار لزوما یک موزیسین نیست؛ این اتفاق می‌تواند تقریبا در هر فرد رخ دهد. آنچه در این مورد اهمیت دارد این است که برای فرد بیمار، آهنگ هایی گذاشته شود که می‌دانیم احتمالا وی در گذشته آن ها را گوش داده و یا با آن ها خاطره هایی دارد. در نتیجه می‌توان کمک کرد تا فردی که به بیماری آلزایمر دچار است، به بهبودی نزدیک شود و یا از شدت علائم بیماری کاسته شود.

ادامه ی خواندن

هنر و سلامت

فرآیند موسیقی درمانی توسط موسیقی درمانگر ها

منتشر شده

روی

به وسیله

مجله دوستم | هنر و سلامت

اگر مایلید بدانید موسیقی درمانگر ها معمولا چه فرآیندی را طی می‌کنند تا بهبود برای بیمار حاصل شود، این متن را در مورد مقدمات کار موسیقی درمانی توسط موسیقی درمانگر ها مطالعه کنید. 

معمولا درمانگر های موسیقی با گروهی از افراد حرفه ای، شامل پزشکان، پرستاران، مدد کاران اجتماعی، درمانگران متخصص، ارتوپد ها و پزشکان متخصص در زمینه ی گفتار درمانی کار می‌کنند. موسیقی درمانگر ها، برای شروع کارشان برگه ای ارجاعی (از سمت یک دکتر) دریافت می‌کنند که بر اساس آن موظف به برآورد کامل اطلاعات بیمار و سپس طراحی یک برنامه ی درمانی، که شامل اهداف نهایی، همچنین مستند سازی پیشرفت درمان بیمار در حین  موسیقی درمانی، ارزیابی فرآیند برای به نتیجه رسیدن و در نهایت، یک برنامه ی پایانی برای بیمار است، می‌باشند. برگه ی ارجاعی، معمولا توسط یک پزشک در مراکز درمانی، صادر می‌شود؛ البته در تعدادی از موارد نیز از سمت یک روانشناس، موسیقی درمانگر، یک معلم، والدین، مدد کاران اجتماعی و یا حتی از طرف خود بیمار ممکن است باشد.

به محض این که برگه ی ارجاعی توسط موسیقی درمانگر دریافت شود، درمانگر باید برآوردی از مشکلات، قوت ها و نیاز های بیمار انجام دهد که شامل اطلاعاتی در مورد سابقه ی پزشکی بیمار، توانایی های اجتماعی و شناختی وی، توانایی های جسمانی، تحصیلات، شرایط روحی و احساسی فرد، خانواده و مهارت های ارتباطی بیمار می‌باشد. این برآورد که توسط موسیقی درمانگر انجام می‌شود، در واقع ماهیتی غیر موسیقایی دارد و به موسیقی مرتبط نیست و برای تشخیص این که آیا بیمار برای انجام موسیقی درمانی مناسب است یا نه، طراحی شده و به کار می‌رود. همچنین به درمانگر کمک می‌کند تا بر طبق نیاز ها و شرایط بیمار، به انتخاب واسطه ها و وسایل موسیقی بپردازد.

وقتی برآورد مورد نظر، برای شناخت نقاط قوت و ضعف بیمار تکمیل شد، یک برنامه ریزی درمانی ایجاد می‌شود. این برنامه ی درمانی، مشخص کننده ی اهدافی است که در روند درمان باید به آن ها دست پیدا کرد. منظور از هدف در اینجا دو مفهوم است: یکی بیان کننده ی محدوده یا منطقه ای که نیاز است بهبود پیدا کند (برای مثال بهبود در توانایی حرکتی فرد) و دیگر، بیان کننده ی پارامتر های ویژه ی مربوط به رفتار، که لازم است بیمار نهایتا به آن ها دست پیدا کند و معیار و مقدمات آن رفتار و همچنین تاریخی که دستیابی به این هدف میسر خواهدبود، می‌باشد.

فرآیند مستند سازی در حین درمان توسط موسیقی درمانگر، فرآیندی بسیار ضروری است؛ ضرورت این فرآیند نه فقط به خاطر کنترل کیفیت، مقرون به صرفه بودن از نظر مالی و بازدهی درمان است، بلکه به عنوان وسیله ای برای برقراری ارتباط با دیگر اعضای گروه درمان و مسائل مربوط به بیمه است. نحوه ی این مستند سازی بسته به نوع تجهیزاتی که درمانگر استفاده می‌کند، بسیار با هم متفاوت است.

سرانجام، وقتی که بیمار به اهدافی که درمانگر برای وی در نظر گرفته بود می‌رسد و نزدیک به زمان مرخص شدن است، موسیقی درمانگر باید یک ارزیابی درمان نهایی را انجام دهد و مستند سازی کند. این ارزیابی، شامل مروری بر کل فرآیند موسیقی درمانی است به طوری که در بر دارنده ی اهداف اولیه و نتایج و بهبود های نهایی باشد.

ادامه ی خواندن

هنر و سلامت

هنر در نقش یک درمانگر

منتشر شده

روی

به وسیله

مجله دوستم | هنر و سلامت

هنر بعنوان یک درمانگر، به رشد ما کمک می‌کند تا بتوانیم خود، دیگران و جهانی که در آن هستیم را بهتر بفهمیم.

هنر یعنی تجلی خلاقیت.  هنر راهی ست برای غنی تر کردن تجربه های بشری.  ما از هنر برای امور مختلف استفاده می کنیم، از سرگرمی گرفته تا شناخت سایر فرهنگها، از پیشرفت شخصی خود گرفته تا پیشرفت در جامعه.

چه بخواهیم چه نه، هنر بر زندگی ما تاثیر می‌گذارد. پس مدت زمانی را که برای رصد کردن  آثار هنری صرف می‌نماییم، بسیار ارزشمند است، چراکه رصد کردن این آثار، هم حس خوبی در ما ایجاد می‌کند و هم درک ما را بالاتر می‌برد و همه ی اینها در نتیجه به رشد شخصی ما منجر می‌گردد.

در کتاب معروفی به نام: “هنر در نقش درمانگر” ، ۷ کارایی مهم هنر مطرح و توضیح داده شده که  به آن می‎‌پردازیم:

۷ کارایی هنر در نقش درمانگر : 

  • درک شخصی

هنر، فکرهای شکل نگرفته ی ما را شکل می‌دهد. وقتیکه یک اثر هنری را مشاهده می‌کنیم و تحت تاثیر قرار می‌گیریم،  یعنی در آن لحظه دچار یک “آن” شده ایم.  این “آن”، همان احساس یا فکری بوده که خودمان هم قبلا داشته ایم ولی نمی توانسته ایم بیانش کنیم.

  •  فهم هنری 

هنر به ما کمک می‌کند تا به چیزهای معمولی که دراطرافمان هست، نگاه تازه ای داشته باشیم. مثلا نگاه تازه‌ی ما به میز صبحانه وقتیکه نور صبحگاهی، رنگهای زیبایی را روی آن می پاشد.
هنر به قدرت فهم ما دامن می‌زند.

  • حافظه 

فهم هنری یعنی به جای اینکه روی کل ِ یک چیز تمرکز کنیم، بر روی جزء به جزء  یک چیز متمرکز شویم. این تمرکز باعث می‌گردد آن اجزاء کوچک، از حافظه‌ی ما پاک نشوند.

هنر یعنی شکار احساسات  و حفظ آن در حافظه

  • حُزن و اندوه 

هنر نه فقط ظرفیت ما را برای لذت بردن افزایش می‌دهد، بلکه به اندوه ما نیز ارزش می‌بخشد. هنر، وسعت دید ما را بالا برده و باعث ایجاد دیدگاههای متفاوت در ما می‌شود. باعث میشود به هنگام یک اتفاق  ناراحت کننده، بتوانیم نقاط مثبت آنرا  ببینیم و راه حل هایی برای مواجه شدن با آن بیابیم.

  • اُمید

یک اثرهنری زیبا، قادر است از دل یک احساس لذت، اشک بیافریند. وقتی اشک خوشحالی در ما ایحاد می‌شود، به معنای امیدواری ست. این امید ما را تشویق می‌کند که در برهه هایی شبیه به این در زندگی خودمان نیز، امیدوارم باقی بمانیم.

  • رشد شخصیتی 

وقتی چیزی که قبلا خودمان تجربه  یا حس نکرده ایم را، در یک اثر هنری تجربه و حس  کنیم، باعث می‌شود با آن اتفاق، همدل شویم. این همدلی، باعث پیشرفت در  رشد شخصیتی ما می‌شود.

  • تعادل 

دچار شدن به یک زندگی روزمره، باعث عدم تعادل احساسی در ما می‌گردد. ولی ما می توانیم از طریق هنر، دوباره تعادل احساسی را بدست آوریم.  ما در زندگی معمولی خود، خیلی چیزها را تجربه نمی‌کنیم اما با تجربه ی آن از طریق آثار هنری، احساسات مختلف ما بیدار شده و باعث ایجاد تعادل احساسی در ما می‌گردد.

لئو تولستوی می‌گوید:
هنر صرفا یک مهارت ویژه نیست، بلکه انتقال دادن احساسی ست که هنرمند آنرا حس کرده.”


منبع : theartist

ادامه ی خواندن
آگهی
چهره‌ها و عکس‌ها1 ماه پیش

به مناسبت ۳۱ اکتبر جشن هالووین | عکس های دیدنی از گریم جشن هالووین

چهره‌ها و عکس‌ها1 ماه پیش

چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۹۸) از اعتراض هنرمندان به پخش نشدن ۹۰ تا توصیه شیلا خداداد  به نگاه کردن!!!

چهره‌ها و عکس‌ها1 ماه پیش

واکنش جالب افراد مشهور به حضور پرسپولیس در فینال آسیا | از مهناز افشار و شوهر استقلالی اش تا مهراوه شریفی نیا!

چهره‌ها و عکس‌ها1 ماه پیش

چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۹۹) از ترانه علیدوستی در ژاپن تا بهنوش طباطبایی در نمایشگاه بزرگمهر حسین پور!!!

احادیث و سخن بزرگان1 ماه پیش

احادیث تصویری در باب سبک زندگی

کلیپ دیدنی‌ خواندنی‌2 ماه پیش

جمـلاتی الـهام بخـش برای زنـدگی (۱۰۹)

چهره‌ها و عکس‌ها2 ماه پیش

چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۹۴) از خاطره ویدا جوان و سانسورچی تا سنگ تمام شیلا خداداد برای تولد همسرش!!!

چهره‌ها و عکس‌ها2 ماه پیش

چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۹۷) از مهناز افشار در گرگان تا مدلینگ بهنوش طباطبایی!!!

چهره‌ها و عکس‌ها2 ماه پیش

چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۹۵) از الناز شاکردوست در یک جای خطرناک تا مهناز افشار و آهو خانم !!!

چهره‌ها و عکس‌ها2 ماه پیش

چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۹۶) از سمانه پاکدل و قشنگی های پاییز تا شهاب حسینی و خانواده !!!

آگهی

برترین ها

کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله دوستم است بازنشر مطالب فقط با ثبت لینک مستقیم به سایت دوستم مجاز است.
آدرس: تهران- میدان فردوسی- خیابان گل‌پرور- پلاک ۳۸- واحد۹ ‌ شماره‌های تماس: ۰۲۱۶۶۷۱۰۹۵۷ و ۰۹۱۲۲۷۶۴۹۰۰ ‌ ایمیل: info@doustam.com